Ísinn sem verður dýrari
Af hverju kostar sami ísinn meira á hverju ári? Hittu Verðbólguna.
1995: ís kostaði 100 kr
Pabbi þinn keypti ís í sjoppunni fyrir einn hundraðkall. 🍦 Með afgangnum keypti hann líka tyggjó. Tímarnir voru aðrir.
Í dag: sami ís = 350 kr
Sami ís. Sama bragð. 🍦 En verðmiðinn er allt annar. Hvað gerðist?
Verðbólga: laumufarþeginn
Verðbólga er þegar verð á hlutum hækkar smátt og smátt á hverju ári. Enginn sér hana, en hún er alltaf þarna. Á Íslandi hefur hún oft verið 3 til 8% á ári (sem þýðir: það sem kostar 100 kr í dag kostar 103 til 108 kr eftir ár).
1.000 kr í skúffunni
Settu þúsundkall í skúffuna heima í dag. Eftir nokkur ár er seðillinn ennþá 1.000 kr, EN hann kaupir minna en áður. Það kallast að KAUPMÁTTURINN (= hvað peningarnir geta keypt) minnki. Renndu stikunni og sjáðu sjálf/ur.
Þess vegna safna menn í sjóði
Ef peningarnir vaxa hægar en verðbólgan, þá tapar þú í alvörunni. Ef þeir vaxa hraðar, þá vinnur þú. Ef þú leggur peninginn í langtímakrukkuna eða sjóð, vex hann hraðar en verðið hækkar, og þú vinnur drekann. 🐉
Ofurkraftur: tími sigrar drekann
Hugsaðu þannig: drekinn nartar 4 kr af hverjum 100 á ári. Vaxti gefur þér 7 kr af hverjum 100 á ári. 7 - 4 = 3 kr í plús. Á hverju einasta ári. Það hljómar lítið, en eftir 30 ár er það ORÐIN risastór hrúga. ⏳ (Stóru orðin: 7% kallast NAFNVEXTIR, og 3% sem þú átt í alvörunni eftir verðbólgu kallast RAUNVEXTIR.)
1.000 kr árið 1995 hafa sama kaupmátt og u.þ.b. 3.000 kr í dag. Ef afi hefði sett þær í sjóð (7%) væru þær núna ~7.600 kr. Munurinn? Sjóðurinn sló drekann. 🐉