Sagan um eina krónu
Skrunaðu niður. Vaxti leiðir þig gegnum söguna.
Þú færð 1.000 kr í afmælisgjöf
Þú getur keypt þér nammi og gos, og þá eru peningarnir farnir áður en kvöldið kemur. EÐA þú getur látið þúsundkallinn vinna fyrir þig — sett hann þangað sem hann fær vexti — og leyft honum að breytast í eitthvað miklu stærra. (Skúffan heima eða venjulegur sparibaukur gefa engin vexti — peningarnir bara liggja þar.) Hvort viltu frekar?
Hvað eru vextir?
Ímyndaðu þér: þú lánar bankanum 100 kr í eitt ár. Bankinn fær að nota peninginn þinn, og borgar þér 10 kr fyrir það, eins og pínulitla leigu. Það eru VEXTIR. Núna áttu 110 kr. Eftir annað árið færðu ekki bara 10 kr aftur, heldur 11 kr! Af hverju? Bankinn borgar líka vexti af þessum 10 krónum frá í fyrra. Vextir fá sína eigin vexti. Þetta heita VAXTAVEXTIR, og þetta er galdurinn.
Sjáðu, annað árið færðu 11 kr, ekki 10. Auka krónan eru vextir af vöxtunum.
Hittu Vaxta
Vaxti er litla skrímslið sem býr þar sem peningarnir þínir fá vexti. Hann elskar tvennt: tíma og þolinmæði. Í hvert skipti sem peningarnir þínir fá vexti, fær hann að borða, og stækkar pínulítið.
Snjóboltinn hans Vaxta
Hugsaðu um snjóbolta sem rúllar niður brekku. Hann tekur með sér meiri og meiri snjó og verður stærri og stærri. Peningarnir þínir gera nákvæmlega sama: þeir græða vexti, sem græða vexti, sem græða vexti. Á hverju ári rúllar boltinn aðeins hraðar.
Ofurkrafturinn þinn: TÍMI
Hér er leyndarmál sem fullorðnir vildu að þeir vissu þegar þeir voru 10 ára: tíminn margfaldar peninga. Skoðaðu töfluna. Sömu 5.000 kr á mánuði verða allt önnur tala eftir 10, 20 eða 40 ár. Þegar tvöfalt fleiri ár líða er upphæðin ekki bara tvöfalt stærri. Hún er meira en FJÓRfalt stærri. Af hverju? Síðari árin eru vextir komnir af vöxtum sem voru komnir af vöxtum. Snjóboltinn er orðinn risastór og safnar miklu meiri snjó í hverri veltu.
5.000 kr × mánuði @ 7%
Bardaginn við Verðbólgudrekann
Manstu þegar ís kostaði 200 kr? Núna kostar hann 250 kr. Það er Verðbólgudrekinn. Hann gerir alla hluti dýrari á hverju ári og nartar þannig í peningana þína. EN: ef Vaxti stækkar hraðar en drekinn nartar, þá vinnur hann. Þess vegna dugar ekki að geyma peninga í skúffunni heima.
Þú ert með ofurkraft. Notaðu hann.
Þú ert ung/ungur. Það þýðir að þú hefur eitthvað sem milljarðamæringar geta ekki keypt: tíma. Hver einasti dagur sem þú byrjar fyrr er dagur sem Vaxti fær að stækka. Hvað mun þúsundkallurinn þinn verða orðinn?
Opna reiknivélina →